стемнува (несв.)
Се стемнуваше. Помеѓу сивите куќи на мојата улица лилавиот долг правоаголник на небото се посипа со предалечен светкав зоб.
„Улица“
од Славко Јаневски
(1951)
Се стемнува - тоа го знам зашто низ неколкуте симетрично распоредени прозорци помеѓу драпериите навлегуваат монструозни лилјаци и летаат секогаш подалеку од оние осумнаесет сребрени шандани со запалени свеќи од бел восок.
„Кловнови и луѓе“
од Славко Јаневски
(1956)
Се стемнува. Во тесна рамка на некој прозорец игра слабо пламенче.
„Кловнови и луѓе“
од Славко Јаневски
(1956)
Се стемнуваше. Вечерва прислужникот не го донесе фенерот.
„Пустина“
од Ѓорѓи Абаџиев
(1961)
Но, се стемнуваше, а на Малчо му се пријаде и реши да си оди дома.
„Билјана“
од Глигор Поповски
(1972)
Сѐ повеќе се стемнува синиот хоризонт на зборовите.
„Липа“
од Матеја Матевски
(1980)
Се стемнува. Кој може да спие - спие, кој не може - офка.
„Пиреј“
од Петре М. Андреевски
(1983)
Се стемнуваше, говедата рикаа, по тоа знам дека се стемнуваше, кога го чув гласот од Ангелета.
„Пиреј“
од Петре М. Андреевски
(1983)
А летен ден, долг како година, брзо се разденува, ама никако не се стемнува. 22
„Пиреј“
од Петре М. Андреевски
(1983)
XV Зимата го измени вообичаениот тек на времето: не се знаеше ни како се разденува, ни кога се стемнува; стануваа луѓето наутро изнаспани, излегуваа од куќите, шетаа по чардаците, кашлаа, се миеја шетаа по дворовите, влегуваа во плевните и земаа сено за ајваните, шетаа по сокаците и улиците, гледаа нагоре кон небото но никако да се раздени; зората никако да пукне, виделина да се запокаже; петлите кукурикаа, ја најавуваа зората, но попусто: или тие грешеа или таа доцнеше.
„Јанsа“
од Јован Стрезовски
(1986)
Подоцна, ќе светнеше светлоста како сечило од нож, но набргу доаѓаше вечер - се стемнуваше.
„Јанsа“
од Јован Стрезовски
(1986)
колку патрони чеиз му донесе на Горачинов, ми велат, да имавме ракија, вели Горачинов, ќе ве викневме на блага ракија, и ќе фрлавме пушки, вели, свртете на друго, вели Ристо Коларов, здравувајте нѐ в образ, бацете ни рака, вели, не го погоди моментот, вели Горачинов, историскиот момент, ова не е свадба, туку свадбено патување, вели, дури си млад сѐ можеш да кажеш, што се вели, сѐ ти се може и сѐ ти прилега, и јас гледам како се стемнува и како цело небо ни слегло во морето, сосе ѕвезди и сосе месечина и си мислам дека сме тргнале по небото, сме се закренале на некоја пловидба меѓу ѕвездите, целата сум зашумолена и пренесена некаде, некоја голема умора ми се обесила на клепките, ми натежнала во коските, нешто гледам, а повеќе не гледам, како до половина да сум заспана, завлезена во сонот;
„Небеска Тимјановна“
од Петре М. Андреевски
(1988)
— Во зимно време и на ручек се стемнува, вели Манол Форевски.
„Небеска Тимјановна“
од Петре М. Андреевски
(1988)
Се стемнува - тоа го знам зашто низ неколкуте симетрично распоредени прозорци помеѓу драпериите навлегуваат монструозни лилјаци и шандани со запалени свеќи од бел восок.
„Забранета одаја“
од Славко Јаневски
(1988)
Полека се стемнуваше и почна да доаѓаат многу луѓе.
„Јас - момчето молња“
од Јагода Михајловска Георгиева
(1989)
Веќе се стемнуваше и во собата беше полутемно зашто, заигран со малите автомобили, заборавив да ја запалам сијалицата.
„Јас - момчето молња“
од Јагода Михајловска Георгиева
(1989)
Гледај - се стемнува. Овој ден досега беше само петок.
„Тврдоглави“
од Славко Јаневски
(1990)
Ни по првите ѕвезди не се стемнуваше. Онисифор Проказник праша за добитокот, дали е носен на пасење, дали има сено и дали е напоен.
„Тврдоглави“
од Славко Јаневски
(1990)
„Доцна е“ реков, “веќе се стемнува.“
„Клучарчиња“
од Бистрица Миркуловска
(1992)
Седи Богдан со отворениот албум пред себе во градината, ги крева очите и гледа: се стемнува, а пладне уште не е поминато; времето се стишало, не мрда ни лист по дрвјата, не се движи ни птица, ни инсект; чудна некоја тишина, чудно исчекување како пред породување.
„Животраг“
од Јован Стрезовски
(1995)
